Trí tuệ nhân tạo chỉ là một xu hướng nhất thời?

Trí tuệ nhân tạo đang nhanh chóng thu hút sự chú ý trên toàn cầu — nhưng liệu đó chỉ là sự thổi phồng? Bài viết này xem xét bối cảnh lịch sử, dữ liệu thực tế và quan điểm chuyên gia để giải thích tại sao AI không phải là một xu hướng nhất thời mà là một sự chuyển dịch công nghệ lâu dài.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã bùng nổ về độ phổ biến gần đây, nhờ các công cụ như ChatGPT và các mô hình tạo sinh khác. Nhưng liệu sự quan tâm này chỉ là một trào lưu nhất thời, hay là điều gì sâu sắc hơn? Thực tế, hàng thập kỷ lịch sử và dữ liệu hiện nay cho thấy AI còn xa mới là một cơn sốt thoáng qua.

Nghiên cứu AI bắt đầu từ những năm 1950 – thuật ngữ "Trí tuệ nhân tạo" được đặt ra năm 1955 – và kể từ đó lĩnh vực này đã trải qua nhiều "mùa đông AI" (giai đoạn thất vọng) rồi lại có những bước đột phá mới. Mỗi chu kỳ đều tạo nền tảng cho làn sóng tiếp theo (ví dụ, mạng nơ-ron và học sâu đã làm sống lại AI vào những năm 2010). Lịch sử dài này cho thấy các đổi mới AI cần thời gian để trưởng thành, chứ không đơn thuần biến mất sau cơn sốt.

Việc áp dụng đang tăng tốc trên toàn cầu

Khi nhìn vào việc sử dụng thực tế ngày nay, sức bền của AI rất rõ ràng. Các con số kể một câu chuyện thuyết phục:

Áp dụng trong doanh nghiệp

78% tổ chức báo cáo sử dụng AI trong năm 2024 (tăng từ 55% năm 2023)

Sử dụng cá nhân

57% người Mỹ sử dụng công cụ AI cho các công việc cá nhân

Người dùng toàn cầu

16–17% dân số (khoảng một trong sáu người) sử dụng công cụ AI tạo sinh
Nguồn dữ liệu: Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ và Chỉ số AI của Stanford cho việc sử dụng doanh nghiệp; Viện Kinh tế AI của Microsoft cho tỷ lệ người dùng toàn cầu; khảo sát Brookings/NORC cho thống kê sử dụng cá nhân.

Tóm lại, việc áp dụng đang tăng tốc, không phải suy giảm.

Hầu hết tổ chức mới chỉ bắt đầu

Dữ liệu ngành cho thấy các công ty vẫn đang ở giai đoạn đầu tích hợp AI:

Biểu đồ - Khảo sát mức độ trưởng thành AI của tổ chức – chỉ 2.6% đã hoàn toàn thể chế hóa AI trong khi 56% vẫn đang khám phá hoặc thử nghiệm
Mức độ trưởng thành AI của tổ chức cho thấy việc áp dụng giai đoạn đầu ở hầu hết các công ty
AI đã thể chế hóa hoàn toàn 2.6%
Khám phá AI 33%
Thử nghiệm AI 23%

Phân bố này cho thấy việc áp dụng đại trà đang tăng tốc – còn nhiều dư địa để phát triển – chứ không phải suy giảm. Các công ty cũng đang tăng đầu tư vào AI. Thực tế, Gartner báo cáo các tổ chức đã chi trung bình 1,9 triệu đô la cho các dự án AI tạo sinh trong năm 2024, thể hiện cam kết lâu dài nghiêm túc.

Mô hình áp dụng toàn cầu

Việc áp dụng AI đang diễn ra trên toàn thế giới, dù với tốc độ khác nhau tùy theo mức phát triển khu vực:

Biểu đồ - Áp dụng AI toàn cầu (nửa cuối 2025) – 24.7% người ở các nước phát triển (phía Bắc) so với 14.1% ở các nước đang phát triển (phía Nam) hiện sử dụng AI tạo sinh
Tỷ lệ áp dụng AI tạo sinh toàn cầu theo khu vực cho thấy mức sử dụng cao hơn ở các nền kinh tế phát triển
Phía Bắc toàn cầu

Nền kinh tế phát triển

  • 24.7% người trong độ tuổi lao động sử dụng AI tạo sinh
  • Tăng từ khoảng 15% một năm trước
  • Tốc độ áp dụng nhanh nhất toàn cầu
Phía Nam toàn cầu

Nền kinh tế đang phát triển

  • 14.1% người trong độ tuổi lao động sử dụng AI tạo sinh
  • Xu hướng tăng dù mức cơ sở thấp hơn
  • Đang bắt kịp khi truy cập được cải thiện

Dù mức sử dụng thấp hơn, xu hướng vẫn đi lên – tỷ lệ người dùng AI toàn cầu tăng từ khoảng 15.1% lên 16.3% chỉ trong sáu tháng. Những thống kê này nhấn mạnh sự quan tâm rộng rãi và ngày càng tăng, không phải một trào lưu sắp tàn.

Tại sao AI sẽ tồn tại lâu dài

Những lý do chính khiến AI có vẻ sẽ là một phần vĩnh viễn trong cảnh quan công nghệ của chúng ta:

Nền tảng lịch sử sâu sắc

Nền tảng AI đã có từ nhiều thập kỷ trước. Các nhà nghiên cứu những năm 1950 và 60 đã mơ về máy móc thông minh. Những tiến bộ ngày nay xây dựng trên di sản đó, từ các thí nghiệm mạng nơ-ron đầu tiên đến học sâu hiện đại.

Áp dụng nhanh trong doanh nghiệp

Gần 8 trong 10 doanh nghiệp hiện sử dụng AI, và 1 trong 6 người trên toàn thế giới dùng AI tạo sinh. Hầu hết công ty vẫn đang thử nghiệm AI trong các dự án thí điểm, không từ bỏ nó.

Được tích hợp trong cuộc sống hàng ngày

Các công cụ AI được tích hợp trong công nghệ hàng ngày – từ trợ lý điện thoại thông minh và hệ thống đề xuất đến thiết bị nhà thông minh – và chúng tăng năng suất trong y tế, tài chính, sản xuất và nhiều lĩnh vực khác.

Sự đồng thuận của chuyên gia

Các nhà lãnh đạo và tổ chức nhấn mạnh tính lâu dài của AI. Diễn đàn Kinh tế Thế giới tuyên bố "AI sẽ tồn tại lâu dài" và chiến lược AI 2025 của chính phủ Hoa Kỳ gọi nó là "công cụ thiết yếu, định hình sâu sắc cách người Mỹ tiếp nhận thông tin".

AI không phải là một trào lưu nhất thời. AI là một công cụ hỗ trợ lâu dài, không phải xu hướng thoáng qua.

— Kiến trúc sư AI & Phân tích ngành, Đại học Washington

Giải đáp sự hoài nghi

Một số người quan sát khuyên nên thận trọng, cho rằng sự thổi phồng cần được cân bằng với thực tế. Đúng là AI đã trải qua các chu kỳ kỳ vọng quá cao và thất vọng. Phân tích mới nhất của Gartner đã đánh dấu AI tạo sinh đang bước vào "đáy thất vọng" khi các công ty nhận ra giới hạn của nó.

Bối cảnh quan trọng: Ngay cả giai đoạn này cũng không làm chậm đầu tư – các công ty đang đổ hàng triệu đô la vào cải tiến hệ thống AI, cho thấy sự tin tưởng vào giá trị lâu dài.

Điều quan trọng, sự hoài nghi ban đầu về tính hữu ích của AI thường được chứng minh là quá sớm. Ví dụ, các báo cáo từng gọi internet là trào lưu, nhưng nó đã thay đổi xã hội. Tương tự, những người hoài nghi cho rằng "AI sẽ không bao giờ hoạt động" đã bỏ qua hàng triệu người dùng và doanh nghiệp đang hưởng lợi.

Cân nhắc chiến lược: Phủ nhận AI có thể khiến tổ chức bị bỏ lại phía sau. Một cây bút giáo dục đại học cảnh báo rằng xem AI chỉ là một điều mới lạ có nghĩa là "có nguy cơ bị bỏ lại phía sau" trong thế giới thay đổi nhanh chóng.

Kết luận

Bằng chứng cho thấy AI không chỉ là một xu hướng nhất thời. Nó có:

  • Nền tảng học thuật và công nghiệp sâu rộng trải dài nhiều thập kỷ
  • Tăng trưởng bùng nổ gần đây, đặc biệt với AI tạo sinh
  • Sự ủng hộ rộng rãi từ chuyên gia và nhà hoạch định chính sách
  • Việc áp dụng nhanh chóng trong doanh nghiệp và thị trường tiêu dùng
  • Ứng dụng thực tiễn mang lại giá trị đo lường được

Doanh nghiệp và tổ chức ngày nay đang đặt cược vào tương lai AI – đầu tư nguồn lực và xây dựng chiến lược xoay quanh nó – vì họ xem đây là làn sóng đổi mới lớn tiếp theo. Dù bong bóng thổi phồng có thể dao động, công nghệ và việc áp dụng cơ bản vẫn tiếp tục phát triển.

AI là một công cụ hỗ trợ lâu dài, không phải xu hướng thoáng qua.

— Phân tích ngành công nghệ

Tóm lại, AI có vẻ sẽ tồn tại lâu dài, không phải là một hiện tượng nhất thời.

Tham khảo bên ngoài
Bài viết này được tổng hợp với tham khảo từ các nguồn bên ngoài sau:
2 bài viết
Người sáng tạo nội dung và cộng tác viên blog.
Bình luận 0
Để lại bình luận

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên bình luận!

Tìm kiếm